ข้อมูลทั่วไป : เมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม (จ.มหาสารคาม)

ก

ปรับขนาด
ตัวอักษร

จังหวัดมหาสารคาม ยินดีต้อนรับเข้าสู่เว็บไซต์จังหวัดมหาสารคาม สอบถามข้อมูลทั่วไป ให้น้องปูแป้งช่วงแนะนำ

ข้อมูลทั่วไป : เมืองมหาสารคาม

ประวัติความเป็นมา
เมืองมหาสารคาม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดมหาสารคาม เป็นอำเภอที่มีประชากรมากที่สุดและที่มีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 4 ของจังหวัด รองจาก อำเภอโกสุมพิสัย อำเภอบรบือ และอำเภอวาปีปทุม เป็นอำเภอศูนย์กลางทางการปกครอง การคมนาคม การศึกษา การแพทย์ อุตสาหกรรม และเศรษฐกิจของจังหวัดมหาสารคาม
อำเภอเมืองมหาสารคาม ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2443 หลังจากที่ตั้งเมือง (จังหวัด) มหาสารคามแล้ว 36 ปี ระยะเริ่มแรกมีลักษณะเป็นอำเภอแฝด คือด้านตะวันออก เรียกว่า อำเภออุทัยสารคาม ด้านตะวันตก เรียกว่า อำเภอประจิมสารคาม
เมืองมหาสารคามนี้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ยกข้านลาดกุดยางใหญ่ขึ้นเป็นเมือง เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2408 โดยแยกพื้นที่และพลเมืองราวสองพันคนมาจากเมืองร้อยเอ็ด และโปรดเกล้าฯ ให้ท้าวมหาชัย (กวด ภวภูตานนท์) เป็นพระเจริญราชเดช เจ้าเมือง มีท้าวบัวทอง เป็นผู้ช่วย ขึ้นกับเมืองร้อยเอ็ด ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้แยกเมืองมหาสารคามขึ้นกับกรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2412 และร้อยเอ็ดได้แบ่งพลเมืองให้อีกเจ็ดพันคน พลเมืองเดิมอพยพมาจากเมืองจำปาศักดิ์ ท้าวมหาชัยและท้าวบัวทองนั้น เป็นหลานโดยตรงของพระยาขัติยวงศา (สีลัง) เจ้าเมืองคนที่ ๒ ของมืองร้อยเอ็ด เดิมกองบัญชาการของเมืองมหาสารคามตั้งอยู่ที่เนินสูงแห่งหนึ่งใกล้กุดนางใย ได้สร้างศาลเจ้าพ่อหลักเมือง และศาลมเหศักดิ์ขึ้นเป็นที่สักการะของชาวเมืองต่อมาสร้างวัดดอนเมืองแล้วเปลี่ยนชื่อเป็นวัดข้าวร้าว (วัดธัญญาวาส) และได้ย้ายกองบัญชาการไปอยู่ริมหนองกระทุ่มด้านเหนือของวัดโพธิ์ศรีปัจจุบัน ในปี พ.ศ.2456 หม่อมเจ้านพมาศนวรัตน์ เป็นปลัดมณฑลประจำจังหวัด โดยความเห็นชอบของพระมหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิริยะศิริ) ได้ย้ายศาลากลางมาอยู่ ณ ที่ตั้งศาลากลางหลังเดิม (ที่ว่าการอำเภอเมืองปัจจุบัน) และในปี พ.ศ. 2542 ได้ย้ายศาลากลางมาอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน
คำขวัญอำเภอเมืองมหาสารคาม
"การศึกษาเลิศล้ำ ทัศนาลัยรุกขเวช
เชิดชูวัฒนธรรมไทย ศิลปกรรมปรางค์กู่
วิเศษแก่งเลิงจาน งามวิไลอุทยานมัจฉา"
ข้อมูลสภาพทั่วไปและการวิเคราะห์สถานการณ์ในปัจจุบัน
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอเมืองมหาสารคามตั้งอยู่ทางตอนกลาง ค่อนไปทางทิศตะวันออกของจังหวัด เนื้อที่ประมาณ 556.70 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 356,108.52 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลท่าขอนยางและตำบลมะค่า อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม และติดต่อกับตำบลกุดฆ้องชัย อำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลวังแสง อำเภอแกดำ ตำบลสีแก้วและตำบลม่วงลาด อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด
ทิศใต้ ติดต่อกับ ตำบลเสือโก้ก ตำบลงัวบา อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลแก้งแก อำเภอโกสุมพิสัย และตำบลบ่อใหญ่ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม
ลักษณะภูมิประเทศ
ลักษณะภูมิประเทศ โดยทั่วไปของอำเภอเมืองมหาสารคาม เป็นที่ราบสูง พื้นดินปนทรายหรือไม่ก็เป็นทรายร่วน เป็นเหตุหนึ่งให้เมืองนี้กันดารน้ำในหน้าแล้ง เพราะแม้จะมีฝนตกน้ำก็ไหลไปหมด ไม่มีน้ำขังอยู่ ระดับพื้นที่โดยเฉลี่ยสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 130 – 230 เมตร พื้นที่ค่อนข้างลาดเทจากแนวทิศเหนือใต้ไปทางทิศตะวันออก
ลักษณะภูมิอากาศ
อำเภอเมืองมหาสารคามมีลักษณะภูมิอากาศเป็นแบบมรสุมเมืองร้อน มีอุณหภูมิเฉลี่ย 27.91 - 39.3 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิต่ำสุด 15.0 องศาเซลเซียส มี 3 ฤดู คือ
ฤดูร้อน อยู่ระหว่างเดือน กุมภาพันธ์ - มิถุนายน ของแต่ละปี
ฤดูฝน อยู่ระหว่างเดือน มิถุนายน – พฤศจิกายน ของแต่ละปี
ฤดูหนาว อยู่ระหว่างเดือน พฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ ของแต่ละปี
การแบ่งเขตการปกครอง
อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 2 ระดับ ได้แก่
1. การปกครองท้องที่ แบ่งพื้นที่การปกครองเป็น 13 ตำบล 185 หมู่บ้าน (ไม่รวมตำบลตลาด ในพื้นที่เขตเทศบาลเมืองมหาสารคาม)
ภาพที่ 1 : แสดงจำนวนหมู่บ้านในแต่ละตำบลของอำเภอเมืองมหาสารคาม
2. การปกครองท้องถิ่น ท้องที่อำเภอเมืองมหาสารคามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่
2.1 เทศบาลตำบลแวงน่าง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแวงน่าง
2.2 องค์การบริหารส่วนตำบลเขวา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขวาทั้งตำบล
2.3 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าตูมทั้งตำบล
2.4 องค์การบริหารส่วนตำบลแวงน่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแวงน่าง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแวงน่าง)
2.5 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกก่อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกก่อทั้งตำบล
2.6 องค์การบริหารส่วนตำบลดอนหว่าน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนหว่านทั้งตำบล
2.7 องค์การบริหารส่วนตำบลเกิ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกิ้งทั้งตำบล
2.8 องค์การบริหารส่วนตำบลแก่งเลิงจาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแก่งเลิงจานทั้งตำบล
2.9 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าสองคอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าสองคอนทั้งตำบล
2.10 องค์การบริหารส่วนตำบลลาดพัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลาดพัฒนาทั้งตำบล
2.11 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลิง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองปลิงทั้งตำบล
2.12 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแอ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแอ่งทั้งตำบล
2.13 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองโน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองโนทั้งตำบล
2.14 องค์การบริหารส่วนตำบลบัวค้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบัวค้อทั้งตำบล
หน่วยงานต่างๆ ในพื้นที่
หน่วยงานราชการ/รัฐวิสาหกิจ
- ที่ทำการปกครองอำเภอเมืองมหาสารคาม
- สถานีตำรวจภูธรเมืองมหาสารคาม
- สถานีตำรวจภูธรดอนหว่าน
- สถานีตำรวจภูธรท่าตูม
- สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ
- สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอ
- สำนักงานเกษตรอำเภอ
- สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ
- สำนักงานประมงอำเภอ
- สำนักงานที่ดินอำเภอ
- สำนักงานท้องถิ่นอำเภอ
- โรงพยาบาลมหาสารคาม
- โรงพยาบาลมหาสารคาม อินเตอร์เนชั่นแนล (เอกชน)
- โรงพยาบาลสุทธาเวช คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
- หน่วยสัสดีอำเภอ
- สำนักงานท้องถิ่นอำเภอ
- ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองมหาสารคาม
- สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬา ประจำอำเภอเมืองมหาสารคาม
- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สาขามหาสารคาม
- การประปาส่วนภูมิภาค สาขามหาสารคาม
- ที่ทำการไปรษณีย์เอกชน จำนวน 2 แห่ง
- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 17 แห่ง
ธนาคารหรือสถาบันการเงิน
- ธนาคารกรุงไทย สาขามหาสารคาม
- ธนาคารอาคารสงเคราะห์ สาขามหาสารคาม
- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขามหาสารคาม
- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาตักสิลา
- ธนาคารออมสิน สาขามหาสารคาม
- ธนาคารกสิกรไทย สาขามหาสารคาม
- ธนาคารกรุงเทพ จก (มหาชน) สาขามหาสารคาม
- ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย ฯลฯ
โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
- โครงการสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าพร้อมระบบส่งน้ำ บ้านหินลาด ต.ลาดพัฒนา
- โครงการขุดลอกแหล่งน้ำสาธารณะประโยชน์หนองปลิงและอาคารประกอบ หมู่ที่ 6 ต.หนองปลิง
- โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 1 จังหวัด 1 ศูนย์เรียนรู้ ต.เขวา
ประชากรและครัวเรือน
ประชากรในเขตพื้นที่อำเภอเมืองมหาสารคามทั้งสิ้น 101,924 คน จำแนกเป็น เพศชาย 49,883 คน เพศหญิง 52,041 คน มีจำนวนครัวเรือนทั้งสิ้น 46,332 ครัวเรือน
ภาพประกอบ แสดงจำนวนประชากรอำเภอเมืองมหาสารคาม

การศึกษา
อำเภอเมืองมหาสารคามมีสถานศึกษา โดยแยกรายละเอียด ดังนี้
1. โรงเรียนในสังกัดของรัฐ จำนวน 76 แห่ง ประกอบด้วย โรงเรียนระดับประถมศึกษา 72 แห่ง และโรงเรียนมัธยมศึกษา 4 แห่ง
2. โรงเรียนเอกชน จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนพระกุมารมหาสารคามและโรงเรียนอนุบาลกิติยา
3. ห้องสมุดประชาชน จำนวน 1 แห่ง
4. แนวโน้มการศึกษาต่อของนักเรียนนักศึกษา : ปัจจุบันผู้ปกครองในอำเภอเมืองมหาสารคามให้ความสำคัญกับการศึกษาเพิ่มมากขึ้น อัตราการศึกษาเด็กเพิ่มขึ้น ทั้งระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา อุดมศึกษาสายอาชีพ และยังมีบางส่วนที่ให้ความสนใจการศึกษานอกระบบ
ด้านสาธารณสุข
มีสถานบริการด้านสาธารณสุข โดยแยกรายละเอียด ดังนี้
- โรงพยาบาลมหาสารคามขนาด 472 เตียง
- โรงพยาบาลมหาสารคาม อินเตอร์เนชั่นแนล (เอกชน) ขนาด 50 เตียง
- โรงพยาบาลสุทธาเวช คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ขนาด 112 เตียง
- โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 17 แห่ง
- คลินิกเอกชน จำนวน 92 แห่ง
ศาสนาและวัฒนธรรม
1. การนับถือศาสนา ประชาชนในอำเภอเมืองมหาสารคามส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธมีวัดและสำนักสงฆ์ ๑๑๔ แห่ง
2. วัฒนธรรมท้องถิ่น ประชาชนในพื้นที่ส่วนใหญ่นับถือสาสนาพุทธจึงมีการจัดกิจกรรมอนุรักษ์ประเพณีท้องถิ่น ได้แก่ ประเพณีแข่งเรือยาว ประเพณีลอยกระทง เป็นประจำทุกปี
การคมนาคม
เส้นทางคมนาคมในพื้นที่อำเภอเมืองมหาสารคาม ได้แก่เส้นทางที่เชื่อมระหว่างหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และจังหวัด ซึ่งมีลักษณะเป็นถนนลาดยางทุกเส้นทาง ทำให้การเดินทางเป็นไปด้วยความสะดวกและมีความคล่องตัว แต่เนื่องจากถนนส่วนใหญ่สร้างมานาน และขาดการซ่อมบำรุง ประกอบกับได้รับผลกระทบจากพายุบ้าง เป็นเหตุให้ถนนหลายแห่งได้รับความเสียหาย ชำรุดทรุดโทรม อยู่ระหว่างการซ่อมแซมของหน่วยงานที่รับผิดชอบ
นอกจากนี้ การขนส่งระหว่างอำเภอเมืองมหาสารคามและระหว่างจังหวัด มีรถโดยสารประจำทางวิ่งให้บริการหลายสาย ด้วยความที่มหาสารคามเป็นทางผ่านไปหลายจังหวัด จึงทำให้มีรถโดยสารจำนวนมาก การขนส่งภายในเมือง มีรถสองแถว รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง รถสามล้อ และรถแท็กซี่มิเตอร์ให้บริการ
ด้านเศรษฐกิจ
1. ด้านการเกษตร
อำเภอเมืองมหาสารคามมีพื้นที่ทั้งหมด 356,108.52 ไร่ และข้อมูลสำรวจในปี พ.ศ. 2562 อำเภอเมืองมหาสารคามมีพื้นที่ทำการเกษตรจำนวน 195,412 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 54.87 ของพื้นที่อำเภอ พืชเศรษฐกิจหลัก ที่สำคัญ ได้แก่ ข้าวนาปี มันสำปะหลัง และอ้อยโรงงาน
2. การปศุสัตว์ ราษฎรอำเภอเมืองมหาสารคาม มีเลี้ยงสัตว์ในพื้นที่ ดังนี้ โคเนื้อ โคนม กระบือ สุกร เป็ด และไก่
3. ด้านการพาณิชย์
- ร้านค้าอุปโภคบริโภคทั่วไป ได้แก่ ห้างสรรพสินค้า จำนวน 4 แห่ง ร้านสะดวกซื้อ 20 แห่ง ร้านขายส่ง/ปลีก 2,627 แห่ง ร้านขายของทั่วไป 539 แห่ง
- ร้านค้าที่ขายสินค้าเฉพาะ ได้แก่ ร้านวัสดุก่อสร้าง 205 แห่ง
4. ผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น OTOP
- สินค้าหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ได้แก่ ผ้าไหมมัดหมี่ ปลาร้าบองแม่ละมุล ปลาร้าบองคุณโหน่ง เครื่องประดับหินสี เป็นต้น
- การลงทะเบียนผู้ประกอบการร้าน/กลุ่ม OTOP อำเภอเมืองมหาสารคามมีการลงทะเบียน จำนวน 181 กลุ่ม
5. ด้านการท่องเที่ยว
อำเภอเมืองมหาสารคามมีสถานที่ท่องเที่ยวด้านศิลปกรรมที่ทรงคุณค่าทางวัฒนธรรม ศาสนา ประวัติศาสตร์ แหล่งโบราณคดี และธรรมชาติที่สำคัญ ดังนี้
- กู่มหาธาตุ (ปรางค์กู่บ้านเขวา) ตั้งอยู่บ้านเขวา ตำบลเขวา อำเภอเมืองมหาสารคาม จ.มหาสารคาม
ภาพประกอบ กู่มหาธาตุ (ปรางค์กู่บ้านเขวา)
- อ่างเก็บน้ำแก่งเลิงจาน เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ที่สุดที่มีพื้นที่ติดกับเทศบาลเมืองมหาสารคาม อยู่ติดถนนเลี่ยงเมืองช่วงสี่แยกวิทยาลัยพลศึกษาไปสี่แยกแก่งเลิงจาน
ภาพประกอบ กู่มหาธาตุ (ปรางค์กู่บ้านเขวา)
- สะพานไม้วัดป่าเกาะเกิ้ง ตั้งอยู่ที่ตำบลเกิ้ง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ทางเข้าวัดป่าเกาะเกิ้ง มีความยาวประมาณยาว 145 เมตร เป็นสะพานไม้ที่สร้างขึ้นมาใหม่ เพื่อให้ชาวบ้าน ที่จะมาทำบุญที่วัดป่าเกาะเกิ้ง สามารถข้ามไปมาได้สะดวก เนื่องจากแต่เดิมจะข้ามด้วยเรือซึ่งไม่สะดวกและอันตราย
ภาพประกอบ กู่มหาธาตุ (ปรางค์กู่บ้านเขวา)
- วัดป่าวังน้ำเย็น (วัดพุทธวนาราม) ตั้งอยู่ที่บ้านวังน้ำเย็น ตำบลเกิ้งอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม พื้นที่กว่า 30 ไร่
ภาพประกอบ วัดป่าวังน้ำเย็น (วัดพุทธวนาราม)
6. ด้านอุตสาหกรรม
อำเภอเมืองมหาสารคามมีโรงงานที่ได้รับใบอนุญาต จำนวน 63 โรงงาน จำนวนคนงานรวม 2,128 คน แบ่งเป็น คนงานชาย 1,005 คน และคนงานหญิง 1,123 คน
ด้านอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว
1. สถานบริการและสถานประกอบการธุรกิจท่องเที่ยว
2. โรงแรม ที่พัก รีสอร์ท มีทั้งสิ้น 102 แห่ง
ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
1. แหล่งน้ำของอำเภอเมืองมหาสารคาม ประกอบด้วย อ่างเก็บน้ำขนาดกลาง 4 แห่ง แหล่งน้ำชลประทานในพื้นที่คาบเกี่ยว ได้แก่ โครงการฝายวังยาง และโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแอ่งและสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า จำนวน 33 แห่ง
2. ป่าไม้ ส่วนใหญ่เป็นป่าสงวนแห่งชาติ ชนิดของป่าเป็นแบบสะวันนา (Savanna) เขตร้อน หรือที่เรียกกันว่า ป่าโคก อุดมไปด้วยไม้พลวง เหียง ตูมกา กระบก เต็งรัง ฯลฯ บริเวณใกล้ลำน้ำชีมีไม้ประเภทป่าพรุน้ำจืด เช่น ไม้ยาง สะแก ทองกวาว อินทนิล กระโดน แคป่า ข่อย ตะโก ฯลฯ ไม้สะแกให้ประโยชน์มากใช้เป็นเชื้อเพลิงได้ดี
ด้านความมั่นคงและความสงบเรียบร้อย
1. หน่วยงานรักษาความสงบและกองกำลังในพื้นที่พร้อมอัตรากำลัง เช่น
1.1 สถานีตำรวจ จำนวน 3 แห่ง ได้แก่ สถานีตำรวจภูธรเมืองมหาสารคามสถานีตำรวจภูธรดอนหว่าน และสถานีตำรวจภูธรตำบลท่าตูม
1.2 กองร้อยอาสารักษาดินแดนอำเภอเมืองมหาสารคามที่ 1 จำนวน 1 แห่ง กำลังสมาชิก อส. 7 นาย
2. ปัญหาความมั่นคง
2.1 ปัญหาด้านยาเสพติด
2.2 ปัญหาการก่อเหตุลักทรัพย์
วิสัยทัศน์และประเด็นยุทธศาสตร์ของแผนพัฒนาจังหวัด
วิสัยทัศน์ : เกษตรกรรมยั่งยืน นำภูมิปัญญาสร้างคุณค่า พัฒนาการค้าการลงทุนสู่สังคมมีสุข ภายใต้สิ่งแวดล้อมที่ดี
เป้าประสงค์ :
1. ภาคการเกษตรมีความเข้มแข็งและสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับจังหวัด
2. การพัฒนาเศรษฐกิจของจังหวัดเติบโตอย่างสมดุลและยั่งยืน
3. ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี
ประเด็นการพัฒนา :
1. ส่งเสริมและพัฒนาการผลิตภาคการเกษตรเพื่อสร้างรายได้กับเกษตรกร
2. ส่งเสริมการนำองค์ความรู้ทางภูมิปัญญาเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า บริการการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ ศิลปะและวัฒนธรรม และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์
3. เพิ่มศักยภาพด้านการค้าลงทุน เพื่อรองรับการขยายตัวทางเศรษฐกิจ
4. พัฒนาคุณภาพของประชาชน สู่สังคมมีสุข ภายใต้สิ่งแวดล้อมที่ดี